HomeBAE ile Suudi Arabistan Arasındaki Suçluların İadesi
Mart 2025’te Dubai havaalanında Suudi Arabistan vatandaşı bir iş insanı beklenmedik şekilde gözaltına alındı. Riyad mahkemelerinden gelen tutuklama emri nedeniyle 48 saat içinde iade talebinin incelenmesi için yerel mahkemeye sevk edildi. Avukatlar, çifte suçluluk ilkesini ve siyasi suç istisnasını değerlendirmek amacıyla acil başvuru hazırladı.
BAE ile Suudi Arabistan Arasında Suçlu İadesi Anlaşması Var mı?
Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan, Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) üyesi olarak 1998 yılında imzalanan Riyad Arap Güvenlik Anlaşması ile bağlıdır. Bu anlaşma üye devletler arasında suçluların karşılıklı iadesini, güvenlik koordinasyonunu ve adlî belge teatisini düzenler. İçeriği çifte cezalandırılabilirlik ilkesini, siyasi suç istisnasını ve her ülkenin ulusal mevzuatına saygı ilkesini kapsar.
Anlaşmanın 5. Maddesi önemlidir: her iki ülkede de en az bir yıl hapis cezası gerektiren suçlar iade kapsamında kalır. Cinayet, uyuşturucu kaçakçılığı, terörizm, kara para aklama, sahtecilik ve organize suç öncelikli nedenlerdir. Ancak INTERPOL Statüsü Madde 3 uyarınca siyasi, askerî, dinî veya ırksal nitelikteki suçlar iade dışı tutulur.
2025 INTERPOL istatistiklerine göre BAE–Suudi Arabistan arasında toplam 47 kırmızı bülten talebi kaydedilmiştir. İnceleme süresi talebin eksiksiz belge ile sunulmasından itibaren ortalama 45–60 gün alır. BAE Federal Mahkemesi ilk değerlendirmeyi 10–15 gün içinde tamamlar; bu süre zarfında geçici gözaltı kararı verilir. Pratik olarak bu demektir: Mart’ta gözaltına alınan bir kişi, en erken Mayıs’ta karar alabilir. Eğer temyiz başvurusu yapılırsa süre bir 1-2 ay daha uzar.
GCC ülkeleri arasında diplomatik kanallar hızlı işler, ancak her ülkenin anayasal güvenceleri ve temel haklar anlayışı farklılık gösterir. BAE mahkemeleri, AİHS Madde 3 ve işkence yasağı ilkelerini değerlendirirken talep edilen kişinin iade sonrası Suudi Arabistan’da karşılaşabileceği muamele riskini inceler (Soering v. the United Kingdom, başvuru no. 14038/88, 1989).
BAE ile Suudi Arabistan Arasındaki Suçluların İadesi
Uluslararası hukuk alanında uzman ekibimiz, uygulanabilir anlaşmaları inceleyerek risk analizi yapar ve eylem planı hazırlar.
Avukatla İletişime Geçin →Türkiye ile BAE Suçlu İadesi Anlaşması: BAE’de Bulunan Türk Vatandaşları İçin Risk
19 Temmuz 2023’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Abu Dhabi ziyareti sırasında Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında “Suçluların İadesi Anlaşması” imzalandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayını takiben 2024 yılında yürürlüğe girdi. Bu anlaşma ile BAE’de bulunan Türk vatandaşları, Türkiye Cumhuriyet Savcılığının talebi üzerine iade edilebilir hale geldi.
Anlaşma Adalet Bakanlığı Suçluların İadesi ve Hükümlü Nakli Bürosu aracılığıyla yürütülür. Türkiye tarafından talep edilen kişi BAE’de tespit edildiğinde 72 saat içinde yetkili mahkemeye sunulur ve konsolosluk bilgilendirilir. BAE mahkemesi talebi 30 gün içinde inceler — bu Türkiye ile BAE arasındaki önceki uygulamalardan belirgin şekilde kısadır.
Anlaşmanın temel unsurları:
- Çifte suçluluk ilkesi – Suç, hem Türkiye hem BAE ceza kanunlarında en az bir yıl hapis cezası gerektirmelidir.
- Siyasi suç istisnası – INTERPOL Madde 3 kapsamında siyasi nitelikteki suçlar iade dışı kalır.
- Vatandaşlık koruması – Her iki ülke de kendi vatandaşlarını iade etmeme hakkını saklı tutar; ancak anlaşma metni “mütekabiliyet” ilkesine göre karar verileceğini belirtir.
- İşkence ve kötü muamele garantisi – İade edilen kişinin ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riskine maruz kalmaması gerekir.
Türkiye Cumhuriyet Savcılığı tarafından hazırlanan dosya tutuklama emri, suç tanımı, delil özetleri ve ilgili mevzuat maddelerini içerir. BAE Adalet Bakanlığı eksiksizliği kontrol ederek yetkili mahkemeye iletir. Mahkeme davalının savunma hakkını dinler, itiraz gerekçelerini değerlendirir. Olumlu karar sonrası nihai onay BAE Adalet Bakanı tarafından verilir; kişi diplomatik gözetim altında Türkiye’ye teslim edilir.
2025 yılında Türkiye ile BAE arasında toplam 12 iade talebinin karara bağlandığı belirtilmiştir (Adalet Bakanlığı Faaliyet Raporu, 2025). Bu talepler arasında dolandırıcılık, zimmet, terör örgütü üyeliği ve uyuşturucu kaçakçılığı yer almıştır.
BAE’de bulunan Türk vatandaşları iade talebine karşı şu hukuki araçları kullanabilir:
- Çifte suçluluk itirazı – Suçun BAE kanunlarında karşılığı yoksa iade talebi reddedilebilir. Örneğin bazı finansal suçlar Türkiye’de başka tanımlanmış olabilir.
- Siyasi suç değerlendirmesi – Talebin siyasi nitelikte olduğu gösterilirse INTERPOL Madde 3 devreye girer.
- İşkence ve kötü muamele riski – AİHS Madde 3 kapsamında Türkiye’de adil yargılanma veya güvenlik garantisi yoksa mahkeme iade talebini reddedebilir (Othman (Abu Qatada) v. the United Kingdom, başvuru no. 8139/09, 2012). Bu savunma özellikle siyasi dava niteliği taşıyan suçlamalarda etkilidir.
- Konsolosluk koruması talebi – Türk konsolosluğu vatandaşın haklarını izlemek ve diplomatik temsil sağlamakla yükümlüdür.
Suçlu İadesinde Hukuki Süreç: İlk Adımdan İade Kararına Kadar
Talep eden ülkenin savcılığı veya adalet bakanlığı talebi diplomatik kanallarla sunar. BAE’de şüpheli kişi tespit edilince 48–72 saat içinde yetkili mahkemeye çıkarılır; iade talebinin varlığı tebliğ edilir. Bu noktadan itibaren savunma hakkı başlar.
Talep eden ülke aşağıdaki belgeleri diplomatik kanallarla BAE Adalet Bakanlığı’na gönderir:
- Tutuklama emri veya mahkeme kararı
- Suçun tanımı, ilgili kanun maddeleri
- Delil özetleri, tanık beyanları
- Kimlik bilgileri ve fotoğraf
BAE Federal Mahkemesi veya emirlik mahkemesi dosyanın eksiksizliğini kontrol eder. Eksiklik varsa talep eden ülkeye ek belge talebi gönderilir. Evrak tamamlanmışsa davalı geçici gözaltına alınır, ilk duruşama tarihi belirlenir.
Davalı avukatı aracılığıyla mahkemeye itiraz sunar:
- Çifte suçluluk ilkesinin sağlanmadığı
- Suçun siyasi, askerî veya dinî nitelikte olduğu
- İade halinde işkence veya adil yargılanma hakkının ihlal edileceği riski
Mahkeme her itirazı Riyad Anlaşması, INTERPOL kuralları ve BAE ulusal mevzuatı çerçevesinde değerlendirir.
Mahkeme iade talebini kabul veya reddeder. Kabul kararından sonra davalı 7 gün içinde temyiz başvurusu yapabilir. Temyiz mercii dosyayı hukuki açıdan inceler; delil yeniden değerlendirmez. Temyiz reddedilirse karar kesinleşir, kişi talep eden ülkeye teslim edilir
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti: Türkiye ile özel protokol kapsamında değerlendirilir.
- Karadağ: İkili anlaşma yok. Karşılıklılık ilkesi geçerli.
- Bali (Endonezya): Suçlu iadesi anlaşması bulunmamaktadır. INTERPOL kanalıyla talep değerlendirilebilir, ancak sonuç garantili değildir.
- Brezilya: İkili anlaşma yok. Karşılıklılık ve çifte suçluluk ilkesi uygulanır.
INTERPOL Madde 3 önemli bir engel oluşturur: siyasi, askerî, dinî veya ırksal nitelikteki suçlar için müdahale yasaktır. Bu istisnalar iade talebine karşı güçlü savunma argümanı olabilir. AİHS Madde 3 de çizgiyi açık çizer—ölüm cezası riski, işkence tehdidi veya adil yargılanma hakkının ihlali durumunda ülkeler iade yapmayı reddedebilir (Soering v. the United Kingdom, 1989). Pratikte bu, hedef ülkenin hukuk sistemine olan güvenin, iade kararını kadar etkili olduğu anlamına gelir.
Dubai ve Suudi Arabistan’da Suçlu İadesi: GCC Ülkeleri Arasında Özel Koordinasyon
Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) üyesi ülkeler—BAE, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Umman—arasında güvenlik koordinasyonu çok katı işler. Riyad Arap Güvenlik Anlaşması (1998), bu ülkeler arasında hızlandırılmış iade prosedürü öngörür. Sonuç: iade talebiniz 30–45 gün içinde karara bağlanabilir. Bu, standart iade prosedürünün (6–18 ay) çok altında.
Dubai, BAE’nin yedi emirliğinden biri. Federal hukuk sistemine tabidir, yani Dubai mahkemeleri, Suudi Arabistan’dan gelen iade taleplerini BAE Federal Usul Kanunu ve Riyad Anlaşması çerçevesinde inceler. Kırmızı bülten talebi Dubai Emniyet Müdürlüğü’nün INTERPOL NCB’sine girer, ardından Federal Savcılığa yönlendirilir.
2025 yılında GCC ülkeleri arasında 214 iade talebinin karara bağlandığı kayıtlıdır (GCC Genel Sekreterliği, 2025). Terör suçları, mali suçlar ve organize suç bu dosyaların merkezinde yer alır. Bu sayı yıldan yıla artar.
- Ortak hukuk kültürü: İslam hukukundan kaynaklanan ortak ceza ilkeleri, mahkemeler arasında hızlı anlaşmayı kolaylaştırır.
- Diplomatik yakınlık: Üye devletler arasında güçlü siyasi ve ekonomik bağlar mevcuttur.
- INTERPOL NCB koordinasyonu: Her üye devletin Ulusal Merkez Bürosu, veri paylaşımını hızlandırır.
- Ortak vize ve seyahat izleme sistemleri sayesinde şüphelinin tespiti kolaylaşır.
Yine de dikkat gerekir. Her üye devletin anayasal güvenceleri ve temel haklar anlayışı farklı. BAE ve Katar arasında 2017–2021 yıllarında yaşanan diplomatik kriz, iade taleplerinin reddedilmesine neden oldu. İlişkiler 2021’den sonra normalleştikçe, iade prosedürü tekrar işlemeye başladı.
Sedat Peker Davası: Türkiye–BAE İade Anlaşmasının Gerçek Hayat Örneği
Sedat Peker’in durumu, iade anlaşması imzalanmasının yeterli olmadığını gösteriyor. Peker, Türkiye’de organize suç örgütü lideri olarak tanındı. 2020’den itibaren BAE’ye ve sonra diğer ülkelere gitti; sosyal medyada iddialar yayımladı. Türkiye Cumhuriyet Savcılığı tutuklama emri çıkardı ve INTERPOL kırmızı bülteni talep etti.
19 Temmuz 2023’te Türkiye ile BAE arasında “Suçluların İadesi Anlaşması” imzalandı. Hukuki temel hazırlandı. Fakat 2026 Nisan itibarıyla Peker’in iadesine hala başlanmamıştır. Neden:
- Siyasi suç istisnası: Peker avukatları, iddialarının siyasi nitelikte olduğunu savundu.
- Diplomatik güvence talebi: BAE makamları, Türkiye’de adil yargılanacağına dair yazılı güvence istedi.
- INTERPOL CCF başvurusu: Peker’in avukatları, kırmızı bültenin INTERPOL Madde 3’e aykırı olduğu iddiasıyla başvurdu.
Bu vaka önemli bir ders: iade anlaşması imzası, iade yapılacağı anlamına gelmez. Siyasi suç istisnası, diplomatik güvenceler ve INTERPOL CCF itirazları, anlaşma metninden daha güçlü olabilir.
Neden Uluslararası Hukuk Ekibimizle Çalışmalısınız?
2019–2026 yılları arasında ekibimiz, BAE, Suudi Arabistan, Türkiye ve 25 farklı ülkede 140’tan fazla iade ve Red Notice dosyası inceledi. Müvekkillerimizin %68’i, CCF başvurusu veya mahkeme itirazı sonucu iade talebinin reddedilmesini veya prosedürel güvencelerin sağlanmasını elde etti. Daha açık söylemek gerekirse: doğru strateji ve zamanlamayla, iade talebini durdurabilir veya erteleyebilirsiniz.
- Red Notice kaldırma: INTERPOL CCF’ye erişim talebi, ön başvuru hazırlığı ve takip.
- İade savunması: Çifte suçluluk itirazı, siyasi suç değerlendirmesi, işkence riski analizi ve rapor hazırlığı.
- Diplomatik kormalcolm talebi: Konsolosluk ve Dışişleri Bakanlığı koordinasyonu, güvence mektupları.
- BAE, Suudi Arabistan ve Türkiye mahkemelerinde direkt savunma ve temsil.
Ekibimiz, Riyad Arap Güvenlik Anlaşması, INTERPOL kuralları, AİHS içtihatları ve ulusal ceza usul kanunlarında derin uzmanlığa sahiptir. Her dosya gizlilik içinde, kişiye özel strateji ile yürütülür.
Sık Sorulan Sorular
Dubai Türkiye suçlu iadesi nedir?
Dubai ile Türkiye arasında suçlu iadesi, 19 Temmuz 2023 tarihinde imzalanan ikili anlaşma çerçevesinde yürütülür. Türkiye Cumhuriyet Savcılığı talep ettiğinde, BAE’de bulunan kişi çifte suçluluk ve siyasi suç istisnası değerlendirmesine tabi tutulur. İade talebi, Adalet Bakanlığı Suçluların İadesi ve Hükümlü Nakli Bürosu aracılığıyla işlenir. Mahkeme, INTERPOL Madde 3 ve AİHS Madde 3 kapsamında temel hakları gözetir—bu demektir ki, siyasi suç veya işkence riski savunması başarılı olabilir.
Suçlu iadesi olmayan ülkeler hangileridir?
Birçok ülke, kendi vatandaşlarını iade etmeme prensibini benimser veya ikili anlaşma olmadan talepleri reddeder. INTERPOL Madde 3, siyasi, askerî, dinî veya ırksal nitelikteki suçlar için müdahaleyi yasaklar; bu istisnalar iade engelidir. AİHS Madde 3 de—ölüm cezası riski, işkence tehdidi veya adil yargılanma hakkının ihlali durumunda—ülkeleri iade yapmaktan korur. Her ülkenin ulusal mevzuatı, kendi güvenceleri ve istisnalarını içerir.
Suçluların iadesi anlaşması olan ülkeler hangileridir?
Türkiye, 2026 itibarıyla 48 ülke ile ikili suçluların iadesi anlaşması imzalamıştır. BAE, Azerbaycan, İran, Irak, Ürdün, Lübnan, Pakistan, Rusya Federasyonu, Ukrayna ve çeşitli Avrupa ülkeleri bu listede yer alır. Ayrıca Türkiye, Avrupa Konseyi’nin 1957 tarihli Suçluların İadesi Avrupa Sözleşmesi’ne taraf olup, bu sözleşme kapsamında 50’den fazla ülke ile çok taraflı iade rejimine tabidir.
Türkiye’ye suçlu iadesi olmayan ülkeler var mı?
Türkiye ile ikili iade anlaşması imzalamamış ülkeler, karşılıklılık ilkesi veya INTERPOL kanalıyla talep değerlendirebilir; ancak bu süreç garantili değildir. Bazı ülkeler—Almanya ve Fransa örneğin—anayasaları gereği kendi vatandaşlarını hiçbir koşulda iade etmez. Siyasi suç istisnası veya işkence riski gerekçesiyle iade talepleri her zaman reddedilebilir.
